De normalisatie

​De nieuwe gemeenteraad van Leeuwarden is geïnstalleerd. Helaas heeft het extreemrechtse smaldeel flink gewonnen bij de laatste verkiezingen. Ik vind dat zorgelijk. De AIVD zegt over rechtsextremisme dat het kan leiden tot haat tegen minderheden en dat omvolkingscomplottheorieën de democratische instituties kunnen bedreigen (AIVD Jaarverslag 2024).

Niet ondenkbaar, want nu al gelooft 1 op de 6 Nederlanders in die omvolkingscomplotverhalen. En als het over omvolking gaat, komt je al snel uit bij Forum voor Democratie.

Ook zonder de AIVD had het ons duidelijk genoeg kunnen zijn. Neem de waarschuwing van de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding dat Thierry Baudet antisemitische complotverhalen verspreidt (NOS, 22 juli 2022). Of neem de berichten dat er gemeenteraadskandidaten van FvD zijn die in het verleden voor Voorpost of de NVU actief waren (de Volkskrant 3 februari).

Of anders de lange lijst wetenschappers die waarschuwen voor het normaliseren van extreemrechtse politiek (o.a. NRC 26 maart). Dan laat ik de opmerking van zelfverklaard Poetin-fan Baudet dat we geregeerd worden door reptielen voor het gemak buiten beschouwing. Het mag duidelijk zijn dat FvD geen gewone partij is.

Maar wat betekent dat voor de praktijk? De Leeuwarder kandidaten voor FvD zijn bij mijn weten van onbesproken gedrag. Betekent dat dan ook dat ze felicitaties voor hun zetels verdienen? Dat lijkt misschien logisch, ze hebben immers op democratische wijze zetels verworven, maar ik denk even aan die waarschuwing van de AIVD over haat en democratie en ik vind dat we dat serieus moeten nemen. Dat is mij geen felicitatie waard.

Zowel voor gemeenteraadsleden als de media lijkt het feit dat veel mensen op FvD stemmen de partij legitimiteit te verschaffen. Journalisten zijn benieuwd naar de ideeën van de FvD-politici, andere politici zijn benieuwd of ze je aan een meerderheid voor jouw standpunt kunnen helpen. Wie verder kijkt, ziet dat juist die normalisatie een gevaar met zich meebrengt.

Ik heb moeite met die normalisatie, als gemeenteraadslid, maar ook gewoon als persoon. Ik vind het belangrijk te laten zien dat FvD geen gewone partij is en dat we deze dus ook niet als zodanig zouden moeten behandelen. Niet als politiek, niet als pers.

Er is voor Leeuwarden genoeg te doen dat we voor elkaar kunnen boksen met positief ingestelde partijen, zonder haat, zonder complotverhalen. Biodiversiteit redden, woonruimte creëren en nou eindelijk eens wat gaan doen aan die armoede in de gemeente. Laten we ook gewoon eens weerwoord geven: er gaat zoveel goed met de opvang en huisvesting van asielzoekers in Leeuwarden.

En als het eens niet goed gaat − ik denk aan de overlast in Grou onlangs − dan grijpen we in. Niet met cynische opmerkingen over deportaties en tribunalen, maar dan hebben we een prachtige rechtsstaat die zijn werk kan doen. Eerlijk en zonder aanzien des persoons optreden waar dat nodig is.

Alleen zo maken we de gemeente Leeuwarden duurzamer, eerlijker en leefbaarder.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant van 9 april 2026