Steven H.P. de Jong ferstoarn

Hjoed is bekend makke dat de skriuwer Steven H.P. de Jong ferstoarn is. Dat spyt my ôfgryslik. De Jong wie in freonlik man dy't de Fryske literatuer ferrike hat my 'De Wurtelhaven del'. Wat my oanbelanget de bêste Fryske roman ea.

Hy wurdearre it stikje dat ik - lang lyn - oer it boek skreaun hie. Ik haw it stikje hjoed wer even opsocht en woe hjirmei it boek noch mar wer ris oanrekommandearje.

De Wuttelhaven del: it moaiste boek fan Fryske literatuer

Ik kaam in foto tsjin, mei as ûnderskift ‘billenkoek voor NSB-er’. It wie sa moai, de ein fan de oarloch, sa maklik om by de goeien te hearren en de NSB-ers te straffen, sa dúdlik dat de wrâld bliuwend ferdield wurde kinne soe yn hja dy’t goed en hja dy’t fout west hiene.

‘Sybe Douwe de Jong, de nationaal-socialistische hoofdredacteur van de Friesche Courant, schreef nooit weer. Hij stierf in 1951, maar anderen waren snel weer bezig’ , skriuwt Ype Schaaf* koart oer ien fan dizze ferrieders. Wat him yn ‘t foar ôfspile hat, wat fan gefolgen it ien en oar hân hat, dêr hoegde men yn de blidens fan de befrijing net oan te tinken.

Mear as fjirtich jier nei de befrijing (1989) komt Steven de Jong mei De Wuttelhaven Del, in boek oer in sjoernalist De Vries dy’t stikjes foar de krante en toanielstikken skriuwt en dêr goed yn is ek. Hy festiget syn hoop op it nasjonaal-sosjalisme om’t er eangst hat foar it bolsjewisme en foaral om’t hy en nasjonaal-sosjalisten it selde tinke oer it belang fan ‘e boerestân.

Syn soan Eeltsje fan tsien jier sjocht net allinne de - yn syn eagen ûnbegryplike - straf dy’t syn heit nei de oarloch kriget, hy sjocht letter ek hoe’t de húshâlding út inoar falt. As folwoeksen man sjocht er op de skoalle dêr’t er learaar is dat fjirtich jier letter it antysemitisme ûnder de skoalbern noch hieltyd oanwêzich is, wylst syn kollega’s it eins net sjen wolle.

Foar ien dy’t - lykas ik - koartlyn De Aanslag fan Harry Mulish lêzen hat, is de tematyk tige werkenber: wat is goed en wat is fout yn de oarloch en nei de oarloch.

De Jong hat hjir op in prachtige wize mei boarte: hy hat de foute sjoernalist as in gewoan minske presintearre, de skoanheit fan de sjoernalist as wjergader opfierd en der wurdt in moai spul spile tusken soan Eeltsje en syn nije Joadske freonen, waans bern op syn skoalle pleage wurde.

Dit is in boek dat skreaun wurde moast. Fan in soan oan syn heit, fan in skriuwer oan in lêzerspublyk. Dit is in ferhaal dat ferteld wurde moast, in boek dat wat te fertellen, wat te sizzen hat en dan is literatuer op syn bêst. Sa bêst dat ik sizze soe dat dit it bêste boek fan de resinte Fryske literatuer is.

*Laarzen op de Lange Pijp - Ype Schaaf, Uitgeverij Van Wijnen, Franeker, 1994

De Wuttelhaven Del - Steven de Jong (1989)  * * * * *
Koperative Utjouwerij, Boalsert

---

Steven H.P. de Jong

Steven de Jong Steven Hotse Pieter de Jong (1935) hat as learaar Nederlânsk ferbûn west oan de Kristlike Skoallemienskip it Lienward kolleezje yn Ljouwert. Tusken 1965 en 1988 ferskynden fiif fersebondels fan syn hân. Underwilens wie yn 1980 De maagd fan Babylon útkommen, dêr't njonken fersen ek ferhalen yn steane. Syn earste roman publisearre Steven de Jong yn 1989. Foar dat boek, De Wuttelhaven del, is him yn 1992 de Gysbert Japicx-priis takend.